Relapsing polycondritis

Eg er 48 år og har vore sjuk i 15 år med ein bindevevssjukdom, (kollagenose). Men no har eg fått store problem med bruskvevet. Brusken i nasen er borte, og for nokre månader sidan renska legen opp i eit smertefullt kne. Der låg brusken og flaut i flak inni leddet, sa han. Eg har vore til mange undersøkingar, og endeleg fått vita at at eg har relapsing polycondritt. Det er skremmande at eg kunne gå så lenge utan at dei fann ut kva det var. Ingen veit noko særleg om det, og ingen kan seia noko om utfallet. Eg har høyrt at det kan gå på mange ledd. Kva skal eg gjera? Skifta ledda? Korleis utviklar sjukdommen seg? Kva kan eg gjera for å få ein betre kvardag?

Svar

Dette er en meget sjelden sykdom, og vi regner med ca 16 nye tilfelle i Norge per år. Den angriper kvinner like hyppig som menn, og vanlig debutalder er 40-50 års alder. Sykdommen består av en betennelsestilstand i brusken som fører til smertefull hevelse i brusken, og det mest vanlige angrepssted er ørebrusken. Imidlertid kan all brusk angripes, og det kan føre til ødeleggelse og smuldring av brusken. Årsaken er ukjent, men man regner det for en autoimmun bindevevssykdommen av typen vaskulitt (betennelse rundt blodårer). Her er de vanligste stedene hvor betennelsen kan forekomme og hvilke problemer det kan gi: ørebrusk (85%), nesebrusk (54%), leddbrusk (52%), strupehode (48%), forsnevring av luft/ strupehodet (23%), sadelnese (29%), hørselstap (26%), blodig urin (26%), nyreproblemer (13%), svimmelhet (13%). Sykdommen er kronisk, og det typiske er smerteanfall. Det kan hos enkelte opptre alvorlige infeksjoner som en komplikasjon til sykdommen. Sykdommen behandles hovedsakelig med prednisolon (cortison), men man kan også bruke andre midler som påvirker immunapparatet, slik som Dapson, Colchicin, Imurel, Metotrexat. Dersom et ledd helt ødelegges kan det settes inn protese, men det er en sjelden komplikasjon.

Med vennlig hilsen Hans-Jacob Haga